Tijd vliegt!

Deze week begint de laatste schoolperiode van dit jaar weer in Zimbabwe. Dus ook voor de Durlstone primary school en Howgate secondary school.
We gaan ook weer op bezoek in oktober. Langzaam pakken we in. We kunnen ieder 2 koffers van 23kg meenemen. We krijgen ze prima gevuld!

Op Durlstone is het schoolhoofd eerder dit jaar met pensioen gegaan en ook op Howgate heeft er een wisseling plaatsgevonden. Het schoolhoofd is overgeplaatst naar een andere school. Op beide scholen zal het dus anders zijn.

Op Howgate zijn de 4eklassers en de docenten ook bezig met voorbereidingen voor de examens. Nu voor de 2e keer. Spannend. De examens beginnen in oktober. Een aantal leerlingen van vorig jaar doet herexamen in 1 of meer vakken met als doel alsnog te slagen voor hun O-level.

Kort door de bocht hebben deze leerlingen een verloren jaar achter de rug. Hetzelfde geldt voor leerlingen die wel geslaagd zijn, maar niet verder konden met A-level omdat er geen geld is. En weinig werk. Zo zitten teveel jonge mensen thuis, niets te doen. Dat vind ik triest. 

In het afgelopen jaar heb ik contact gehad met een aantal leerlingen en docenten. Zo zijn we een beetje op de hoogte gebleven van elkaars leven en wat we hebben meegemaakt. Ik kijk er naar uit om ze weer in het echt te zien en te spreken, echt te zien hoe het met ze gaat. 

This week marks the start of the final school term of the year in Zimbabwe. This applies to Durlstone Primary School and Howgate Secondary School as well.

We are visiting again in October. We are packing slowly. We can each take two 23kg suitcases. We are managing to fill them up nicely!

At Durlstone, the headmaster retired earlier this year, and a change has also taken place at Howgate. The headmaster has been transferred to another school. So, things will be different at both schools.

At Howgate, the 4th-year students and teachers are also busy preparing for the exams. This is the second time. It is nerve-wracking. The exams begin in October. A number of students from last year are retaking exams in one or more subjects with the goal of still passing their O-level.

To put it bluntly, these students have had a lost year. The same applies to students who did pass but could not continue to A-level because there is no money. And little work. As a result, too many young people are sitting at home with nothing to do. I find that sad.

Over the past year, I have been in contact with a number of students and teachers. In doing so, we have kept somewhat up to date on each other's lives and what we have been through. I look forward to seeing and speaking to them in person again, and really seeing how they are doing.

Toeval bestaat niet

 Het kan niet vaak genoeg gezegd worden: als je je inzet voor een bepaald project of doel helpen andere mensen je graag. Soms eenmalig en andere keren bij herhaling. 
Zo vroeg een collega of ik misschien een wat oudere tablet kon gebruiken voor Zimbabwe. Dat kan zeker! Ook op het platteland in Zimbabwe doet de digitale wereld zijn intrede. Met rasse schreden.
Drie dagen na het aanbod van de tablet krijg ik een vraag van een van de onderwijzers van Howgate. Of ik aan een tablet kan komen, want die zou ze graag gebruiken voor school én voor haar opleiding. Ze wil graag weten wat de mogelijkheden zijn en de kosten, want dan kan ze er alvast voor gaan sparen en mij betalen als we komen. 
Nu kon ik haar heel blij maken!

En ik word hier zelf ook heel blij van. Van het aanbod, dat iemand aan het project denkt en dat er dan ook een vraag komt. Van een onderwijzer waar ik contact mee houd en die keihard werkt, aan en voor zichzelf, haar gezin en de leerlingen van Howgate.

------------------

It cannot be said often enough: if you commit yourself to a specific project or goal, other people are happy to help you. Sometimes on a one-off basis, and other times on a recurring basis.

And coincidence does not exist.

For instance, a colleague asked if I could perhaps use a somewhat older tablet for Zimbabwe. That is certainly possible! The digital world is making its entrance in rural Zimbabwe as well. At a rapid pace.

Three days after the offer of the tablet, I received a question from one of the teachers at Howgate. She asked if I could get hold of a tablet, as she would love to use it for school *and* for her education. She wanted to know the possibilities and the costs, so she could start saving for it in advance and pay me when we arrive.

Now I was able to make her very happy!

And this makes me very happy too. The offer, the fact that someone is thinking of the project and that a request follows. From a teacher I keep in touch with who works incredibly hard, on and for herself, her family, and the students of Howgate.

Africa No Filter

 We waren op vakantie op Rhodos. Daar komen we inmiddels behoorlijk wat jaartjes en de mensen die we er kennen vertellen e ook over Zimbabwe,  De meeste mensen zijn geïnteresseerd en vinden het een goede reden voor ons om niet 2x per jaar naar Rhodos te komen. Een vraag die we vaak krijgen (overigens ook in Nederland): is het wel veilig, is het niet gevaarlijk?
Ja, het is veilig! Wij hebben ons nog geen enkele keer onveilig gevoeld of iets vervelends meegemaakt. Dat kan te maken hebben met de regio waar we zijn. 
In hoofdzaak denk ik dat het in Zimbabwe niet anders is dan in Nederland en Griekenland. In Harare zullen er vast en zeker wijken zijn waar je beter niet kunt komen. Net als in Amsterdam en Athene. En ook daar moet je op je spullen letten.

Meestal komt in zo'n gesprek ook naar voren dat Afrika meer is dan Zimbabwe. Zimbabwe is geen Zuid-Sudan of Congo. En in het gebied waar wij verblijven zijn ook nauwelijks gevaarlijke dieren. Wel in andere delen van het land en in andere landen in de regio, zoals Zuid-Afrika.

Rhodos is ook niet heel Griekenland of Europa. Maar dat is dicht bij huis. Dat weten we. Afrika is iets verder van ons bed en dan is het wat lastiger om de verschillen of nuances te zien. We hebben er een beeld van in ons hoofd. Vaak een algemeen beeld en stereotiep. Om dat beeld te verbeteren en te laten zien welke stereotypen gebruikt worden is er Africa No Filter. Zij bieden andere verhalen, voorbij de stereotypen. Neem er eens een kijkje, op https://africanofilter.org/

Of, als je in de gelegenheid bent, reis eens naar een andere plaats, regio of land. Ontdek de stereotypen en vooroordelen die je hebt en kijk of ze kloppen. Ontmoet de mensen en praat met elkaar!

----------------

We were on vacation in Rhodes. We have been coming there for quite a few years now, and the people we know there also tell us about Zimbabwe. Most people are interested and consider it a good reason for us not to come to Rhodes twice a year. A question we often get (incidentally, also in the Netherlands): is it safe, isn't it dangerous?

Yes, it is safe! We haven't felt unsafe or experienced anything unpleasant even once. That may have to do with the region where we are.

Mainly, I think that Zimbabwe is no different than the Netherlands and Greece. In Harare, there will undoubtedly be neighborhoods where it is better not to go. Just like in Amsterdam and Athens. And there, too, you have to watch your belongings.

Usually, in such a conversation, it also comes up that Africa is more than Zimbabwe. Zimbabwe is not South Sudan or Congo. And in the area where we are staying, there are hardly any dangerous animals. There are, however, in other parts of the country and in other countries in the region, such as South Africa. Rhodes isn't all of Greece or Europe either. But that is close to home. We know that. Africa is a bit further afield, and it is somewhat harder to see the differences or nuances. We have an image of it in our heads. Often a general and stereotypical image. To improve that image and show which stereotypes are used, there is Africa No Filter. They offer different stories, beyond the stereotypes. Take a look at https://africanofilter.org/

Or, if you have the opportunity, travel to another place, region, or country. Discover the stereotypes and prejudices you hold and see if they hold true. Meet the people and talk to each other!

Durlstone FC

 In Nederland loopt de voetbalcompetitie op z'n eind. In Zimbabwe zijn ze nog niet zo lang geleden begonnen. Eerder berichtte ik over een voetbalwedstrijd van het team van Howgate. Naast dit team is er ook het team van Durlstone FC. Dat team doet het behoorlijk goed in de competitie. Van de vier gespeelde wedstrijden zijn er 3 gewonnen en eentje verloren. Ze staan nu op de 3e plaats. Vorig seizoen eindigden ze ook hoog in de competitie, dus hopelijk kunnen ze het niveau vasthouden.

Naast de sportieve uitdaging is Durlstone FC er ook om andere uitdagingen het hoofd te bieden. Voor de jongeren is niet zo veel te doen in de omgeving en liggen de risico's van verveling, alcohol- en drugsgebruik om de hoek. Het is belangrijk om activiteiten en alternatieven aan te kunnen bieden. Coach Trevor Muhombe zet zich met hart en ziel -en helaas- beperkte middelen in om de jongeren bij de club te halen en te houden. 

In 2022 deed Durlstone voor het eerst mee aan de voetbalcompetitie. Ze hadden nog geen tenues en speelden in shirts die beschikbaar waren. Dat was niet goed voor het zelfvertrouwen van de spelers: andere teams speelden in een vast tenue, met shirts, shorts en sokken.
Toevallig hadden wij oude shirts gekregen van Korfbalvereniging Tjoba en konden we die uitdelen. Dat kwam precies op het goede moment. Nu hadden ze in elk geval allemaal dezelfde shirts.

We hebben een klein stukje van een wedstrijd gezien. De spelers in dezelfde shirts, verschillende shorts en de een spelend op voetbalschoenen, de ander op gewone schoenen en een derde op blote voeten.

Er is een en ander veranderd in de tussentijd. Het team heeft een compleet tenue. Maar een gebrek aan middelen blijft. Denk aan het aantal beschikbare ballen, trainingshesjes en pilonnen. Kleine dingen waar we hier misschien niet eens over nadenken. Hier hebben veel clubs een heel net met ballen die bij een training gebruikt kunnen worden. Daar hebben ze één goede wedstrijdbal waar ze zuinig op moeten zijn. Trainen gebeurt met een enkele oude bal, een of andere bal die beschikbaar is.
Het enthousiasme en speelplezier is er niet minder om.

Wereld en mens in ontwikkeling

 

We leven allemaal met ons eigen model van de wereld en met onze eigen ervaringen. Dat is handig en onhandig. Handig omdat je niet alles iedere keer opnieuw beleeft en moet leren. Onhandig omdat het soms niet past. Je wordt soms verrast of staat op het verkeerde been.

Op het platteland in de omgeving van Macheke vind je allerlei huizen en gemeenschappen. In Macheke vind je bijvoorbeeld al wat meer “echte” huizen: huizen van steen met woonkamer, keuken en slaapkamers. Vaak ook aangesloten op elektriciteit en met stromend water. Er staan huizen op grotere en kleinere percelen. Dat kennen we in Nederland grofweg ook. In deze huizen vind je al wat meer elektrische en elektronische apparatuur.
Loop je op het platteland, dan kom je ook nog traditionale huizen en huisjes tegen. Ronde huizen, opgetrokken uit leem/klei en met rieten dak, stenen bouwsels met golfplaatjes. Huisjes met 1 of 2 kamers, zonder stromend water en elektriciteit. Steeds vaker wel met een zonnepaneel en accu/batterij. Er zijn weinig apparaten, maar wel smartphones. Ontwikkelingen gaan snel.
Toen ik in 2024 voor het eerst op Howgate secondary school was, waren de lokalen nog voorzien van schoolborden. De administratie van de school was en is nog grotendeels papier. In 2025 was een aantal schoolborden vervangen door whiteboards. Op de daken van klaslokalen lagen zonnepanelen. En leerlingen worden voorgelicht en geleerd over de voor- en nadelen van sociale media: steeds meer leerlingen hebben toegang tot internet en sociale media. Een enkeling heeft zelf een telefoon. Anderen kunnen en mogen gebruik maken van de telefoon van een gezinslid of de gezinstelefoon.
Dit jaar is en wordt het mediacenter ingericht, een combinatie van bibliotheek en computerlab..

Het docententeam van Howgate heeft een groepsapp. En daar gaat dit stukje eigenlijk over, was de bedoeling. Laatst plaatste een van de docenten een vrolijk bericht. Hij had zijn planning voor de komende lesperiode al bijna af en kon in april dus vooral genieten van vrije dagen in plaats van het maken van zijn planning en lesprogramma’s. Hij had dit gedaan met behulp van AI.
Dat zag ik niet aankomen. AI is wat we hier hebben en waar we in de westerse wereld (en China) druk mee zijn, met de voor- en nadelen, de hype, de gevaren.
AI is ook al doorgedrongen tot de omgeving van Howgate, de gebruikers van telefoons op het platteland van Mashonaland East! Helemaal niet vreemd. Behalve in mijn hoofd en gedachten!
Veel gezinnen hebben geen stromend water, wasmachines en koelkasten, maar wel toegang tot AI. Dit vraagt flexibiliteit van mij en aanpassing van mijn kijk op de wereld. Aan de ene kant vind ik het geweldig. En aan de andere kant gewoon heel bizar.
Ik ben heel benieuwd hoe Afrika zich gaat ontwikkelen. Het gaat er heel anders dan het hier is gegaan. Ze hebben nog veel in te halen, maar dit zou wel eens heel hard kunnen gaan. Er is een enorm potentieel aan creativiteit, de bevolking is jong en het onderwijs volop in ontwikkeling. Als ze hun potentieel volop gaan ontwikkelen en zichzelf gaan ontdekken ben ik benieuwd waar we over 50 jaar staan.
Mijn ogen gaan langzaam open. Mijn model van de wereld verandert.

Foto: mediacenter in aanbouw, oktober 2025

We all live with our own model of the world and with our own experiences. That is both convenient and inconvenient. Convenient because you don't have to relive and learn everything every time. Inconvenient because sometimes it doesn't fit. You are sometimes surprised or caught off guard.

In the countryside around Macheke, you will find all kinds of houses and communities. In Macheke, for example, you will find somewhat more “real” houses: stone houses with a living room, kitchen, and bedrooms. Often connected to electricity and with running water. There are houses on larger and smaller plots. We are roughly familiar with this in the Netherlands as well. In these houses, you will find somewhat more electrical and electronic equipment.

If you walk in the countryside, you will also still come across traditional houses and cottages. Round houses, built of loam/clay with thatched roofs, stone structures with corrugated iron sheets. Cottages with 1 or 2 rooms, without running water or electricity. Increasingly often, however, with a solar panel and battery. There are few devices, but there are smartphones. Developments are moving fast. When I was at Howgate Secondary School for the first time in 2024, the classrooms were still equipped with blackboards. The school's administration was, and still is, largely paper. By 2025, a number of blackboards had been replaced by whiteboards. Solar panels were installed on the roofs of the classrooms. And students are being informed about and taught the pros and cons of social media: more and more students have access to the internet and social media. A few individuals have their own phones. Others can and are allowed to use a family member's phone or the family phone.

This year, the media center is being set up, a combination of library and computer lab.

The Howgate teaching team has a group chat. And that is actually what this piece is supposed to be about. Recently, one of the teachers posted a cheerful message. He had already nearly finished his schedule for the upcoming teaching period and could therefore mainly enjoy his days off in April instead of creating his schedules and lesson plans. He had done this with the help of AI.

I didn't see that coming. AI is what we have here and what we in the Western world (and China) are busy with, with the pros and cons, the hype, the dangers.

AI has also already penetrated the area around Howgate, the phone users in the rural areas of Mashonaland East! Not strange at all. Except in my head and thoughts!

Many families lack running water, washing machines, and refrigerators, but they do have access to AI. This requires flexibility from me and an adjustment of my worldview. On the one hand, I think it’s amazing. And on the other hand, just very bizarre.

I am very curious to see how Africa will develop. Things are going very differently there than they have here. They still have a lot of catching up to do, but this could happen very quickly. There is enormous potential for creativity, the population is young, and education is in full development. If they fully develop their potential and start discovering themselves, I am curious to see where we will be in 50 years.

My eyes are slowly opening. My model of the world is changing.

Not different?

 Als ik vertel over Zimbabwe vertel ik altijd dat het er heel verschillend is, heel anders dan bij ons. Aan de ene kant is dat zo en aan de andere kant is het overal hetzelfde.

Bij ons zijn de benzineprijzen de laatste 2 weken nogal gestegen. Bij ons in de directe omgeving van ongeveer €1,90 naar zo'n €2,18 vandaag.
En in Zimbabwe zijn de prijzen voor een liter benzine deze week gestegen van $1,71 naar $2,17. 
Dus dat is niet zo heel veel verschil. Ja, de stijging is groter. Hier een kleine 30 cent en daar 45 cent per liter naar boven. In één keer.

Vandaag kreeg ik een foto van de benzineprijzen in de buurlanden van Zimbabwe. En wat blijkt? In de buurlanden van Zimbabwe is de benzineprijs lager! Net als bij ons. In België en Duitsland liggen de prijzen ook een stuk lager. 

De verschillen zijn dus helemaal niet zo groot!

Alhoewel.... Hier voelen we het ook in onze portemonnee als we onze tank vol gooien. En er zullen hier mensen zijn die hun auto laten staan omdat een volle tank even geen optie is. Ik denk dat het in Zimbabwe toch nog wel wat anders ligt. Een tank benzine van 30 liter was al een flinke aanslag op het maandinkomen en die is nu alleen maar groter geworden. Op een salaris van $275,- is $65,- veel geld. 

When I talk about Zimbabwe, I always mention that things are very different there, very different from back home. On the one hand, that is true, and on the other hand, it is the same everywhere.

Back home, petrol prices have risen quite a bit over the last two weeks. In our immediate vicinity, they went from about €1.90 to around €2.18 today.

And in Zimbabwe, the price for a liter of petrol rose from $1.71 to $2.17 this week.

So that isn't all that much of a difference. Yes, the increase is bigger. Here a little less than 30 cents up, and there 45 cents per liter. All at once.

Today I received a photo of the petrol prices in Zimbabwe's neighboring countries. And what do you know? In Zimbabwe's neighboring countries, the petrol price is lower! Just like back home. Prices are also a lot lower in Belgium and Germany.

So the differences aren't that big at all!

Although... We feel it in our wallets here too when we fill up our tank. And there will be people here who leave their cars parked because a full tank is simply not an option right now. I think the situation in Zimbabwe is quite a bit different. A 30-liter tank of petrol was already a significant drain on the monthly income, and that has only increased now. On a salary of $275, $65 is a lot of money.

Het leven van Learnmore en zijn familie

Eerder schreef ik al over Learnmore. Het is één van de leerlingen die afgelopen jaar examen heeft gedaan. Helaas heeft hij niet alle vakken gehaald. In juni wil hij opnieuw examen doen en daarom volgt hij nu enkele vakken. De docenten van Howgate doen dat in eigen tijd, tegen vergoeding.
Als hij niet naar school is, maakt hij huiswerk en helpt op het boerderijtje van z'n ouders. Ze hebben wat koeien, geiten, kippen en kalkoenen en verbouwen maïs en groente. We hebben geprobeerd aardbeien te zaaien, maar dat is (nog) niet gelukt. Zaad is niet opgekomen. Te droog en te nat.
Toen we in oktober in Zimbabwe waren heb ik het ouderlijk huis bezocht en z'n ouders ontmoet. Op de foto zie je me met mw. Gurure. Een hele vriendelijke vrouw, net als zijn vader. Het zijn ook betrokken ouders en ze hebben ook een beetje aan de wieg gestaan van Howgate. De school is er gekomen op initiatief en met steun van de diverse gemeenschappen.
Op de foto zie je verder het ronde huisje. Het is zo'n 4 meter in omtrek, denk ik. Er ligt wat voorraad aan voedsel, o.a. gedroogde bonen, en het is de slaapkamer van Learnmore en 2 broertjes. Ze slapen op de stenen vloer, op wat lege zakken. Zijn ouders slapen in een ander hutje, half steen, half hout en golfplaat.
Om te wassen, koken en douchen hebben ze een eigen put. Als die leeg is, wordt water gehaald uit de rivier.
Een oudere broer woont in Macheke en werkt in de bestrating.

Het boerderijtje van de familie Gurure is niet groot genoeg om van rond te komen. Mr. Gurure neemt daarom ook ander werk aan. Soms in de buurt, soms verder weg. Het is altijd onzeker of de oogst goed zal gaan. Vorig jaar was redelijk.

Zelfvoorzienend leven op een klein boerderijtje met wat dieren is voor een deel van ons een droombeeld. Terecht. Als het genoeg opbrengt om van te kunnen leven. Als dat niet zo is, is het een ander verhaal. Als opbrengsten onzeker zijn, er geen spaargeld is en te weinig geld voor school, een extra deken voor in de winter en wat kleding, dan is het minder romantisch. 
Nu wij aan de lente denken, gaat het in Zimbabwe richting de winter. Overdag is het dan net wat warmer dan nu in Nederland. In de nacht net zo koud. Zonder kachel om je bij op te warmen is dat niet comfortabel.

Met de inzamelingsactie op GoFundMe steunen we enkele oud-leerlingen van Howgate, op weg naar een beter bestaan.
https://www.gofundme.com/f/way-forward-Zimbabwe

 I previously wrote about Learnmore. He's one of the students who took his exams last year. Unfortunately, he didn't pass all the subjects. He wants to retake his exams in June, so he's currently taking a few subjects. The Howgate teachers teach him in their own time, for a fee.

When he's not at school, he does homework and helps on his parents' farm. They have some cows, goats, chickens, and turkeys, and they grow maize and vegetables. We tried sowing strawberries, but it hasn't worked (yet). The seeds haven't germinated. It was too dry and too wet.

When we were in Zimbabwe in October, I visited his family home and met his parents. In the photo, you see me with Mrs. Gurure. A very friendly person, just like his father. They are also involved parents and were partly involved in the founding of Howgate. The school was established through the initiative and support of the various communities.

The photo also shows the round house. It's between 3 and 4 meters in circumference. There's a small supply of food, including dried beans, and it's the bedroom for Learnmore and two brothers. They sleep on the stone floor, on some empty sacks. His parents sleep in another hut, half stone, half wood, and corrugated iron.

For washing, cooking, and showering, they have their own well. When it's empty, water comes from the river.
An older brother lives in Macheke and is a road builder.

The Gurure family's small farm isn't big enough to make a living. Therefore, Mr. Gurure takes on other jobs. Sometimes nearby, sometimes further afield. It's always uncertain whether the harvest will be good. Last year was reasonable.

Living self-sufficiently on a small farm with a few animals is a pipe dream for some of us. And rightly so. If it produces enough to live on. If not, it's a different story. When income is uncertain, there are no savings, and not enough money for school, an extra blanket for the winter, and some clothing, it's less romantic.

Now that we're thinking about spring, winter is approaching in Zimbabwe. Daytime temperatures will be slightly warmer than in the Netherlands now. Nighttime temperatures will be just as cold, under 10C. Without a heater to warm up, that's not comfortable.

With our GoFundMe fundraising campaign, we're supporting several Howgate alumni on their way to a better life.