Het leven van Learnmore en zijn familie

Eerder schreef ik al over Learnmore. Het is één van de leerlingen die afgelopen jaar examen heeft gedaan. Helaas heeft hij niet alle vakken gehaald. In juni wil hij opnieuw examen doen en daarom volgt hij nu enkele vakken. De docenten van Howgate doen dat in eigen tijd, tegen vergoeding.
Als hij niet naar school is, maakt hij huiswerk en helpt op het boerderijtje van z'n ouders. Ze hebben wat koeien, geiten, kippen en kalkoenen en verbouwen maïs en groente. We hebben geprobeerd aardbeien te zaaien, maar dat is (nog) niet gelukt. Zaad is niet opgekomen. Te droog en te nat.
Toen we in oktober in Zimbabwe waren heb ik het ouderlijk huis bezocht en z'n ouders ontmoet. Op de foto zie je me met mw. Gurure. Een hele vriendelijke vrouw, net als zijn vader. Het zijn ook betrokken ouders en ze hebben ook een beetje aan de wieg gestaan van Howgate. De school is er gekomen op initiatief en met steun van de diverse gemeenschappen.
Op de foto zie je verder het ronde huisje. Het is zo'n 4 meter in omtrek, denk ik. Er ligt wat voorraad aan voedsel, o.a. gedroogde bonen, en het is de slaapkamer van Learnmore en 2 broertjes. Ze slapen op de stenen vloer, op wat lege zakken. Zijn ouders slapen in een ander hutje, half steen, half hout en golfplaat.
Om te wassen, koken en douchen hebben ze een eigen put. Als die leeg is, wordt water gehaald uit de rivier.
Een oudere broer woont in Macheke en werkt in de bestrating.

Het boerderijtje van de familie Gurure is niet groot genoeg om van rond te komen. Mr. Gurure neemt daarom ook ander werk aan. Soms in de buurt, soms verder weg. Het is altijd onzeker of de oogst goed zal gaan. Vorig jaar was redelijk.

Zelfvoorzienend leven op een klein boerderijtje met wat dieren is voor een deel van ons een droombeeld. Terecht. Als het genoeg opbrengt om van te kunnen leven. Als dat niet zo is, is het een ander verhaal. Als opbrengsten onzeker zijn, er geen spaargeld is en te weinig geld voor school, een extra deken voor in de winter en wat kleding, dan is het minder romantisch. 
Nu wij aan de lente denken, gaat het in Zimbabwe richting de winter. Overdag is het dan net wat warmer dan nu in Nederland. In de nacht net zo koud. Zonder kachel om je bij op te warmen is dat niet comfortabel.

Met de inzamelingsactie op GoFundMe steunen we enkele oud-leerlingen van Howgate, op weg naar een beter bestaan.
https://www.gofundme.com/f/way-forward-Zimbabwe

 I previously wrote about Learnmore. He's one of the students who took his exams last year. Unfortunately, he didn't pass all the subjects. He wants to retake his exams in June, so he's currently taking a few subjects. The Howgate teachers teach him in their own time, for a fee.

When he's not at school, he does homework and helps on his parents' farm. They have some cows, goats, chickens, and turkeys, and they grow maize and vegetables. We tried sowing strawberries, but it hasn't worked (yet). The seeds haven't germinated. It was too dry and too wet.

When we were in Zimbabwe in October, I visited his family home and met his parents. In the photo, you see me with Mrs. Gurure. A very friendly person, just like his father. They are also involved parents and were partly involved in the founding of Howgate. The school was established through the initiative and support of the various communities.

The photo also shows the round house. It's between 3 and 4 meters in circumference. There's a small supply of food, including dried beans, and it's the bedroom for Learnmore and two brothers. They sleep on the stone floor, on some empty sacks. His parents sleep in another hut, half stone, half wood, and corrugated iron.

For washing, cooking, and showering, they have their own well. When it's empty, water comes from the river.
An older brother lives in Macheke and is a road builder.

The Gurure family's small farm isn't big enough to make a living. Therefore, Mr. Gurure takes on other jobs. Sometimes nearby, sometimes further afield. It's always uncertain whether the harvest will be good. Last year was reasonable.

Living self-sufficiently on a small farm with a few animals is a pipe dream for some of us. And rightly so. If it produces enough to live on. If not, it's a different story. When income is uncertain, there are no savings, and not enough money for school, an extra blanket for the winter, and some clothing, it's less romantic.

Now that we're thinking about spring, winter is approaching in Zimbabwe. Daytime temperatures will be slightly warmer than in the Netherlands now. Nighttime temperatures will be just as cold, under 10C. Without a heater to warm up, that's not comfortable.

With our GoFundMe fundraising campaign, we're supporting several Howgate alumni on their way to a better life.

Tijd is tijd??

 

Toen we in Zimbabwe waren werd ik uitgenodigd naar een voetbalwedstrijd te komen van het team van Howgate, op zaterdagmiddag. De wedstrijd zou om 14.00 uur zijn. Dus ik vertrok iets na twee uur richting voetbalveld.
Toen ik bij het voetbalveld aankwam vond ik het verdacht rustig. Was ik op de goede plek? Ja, dat wel. Er zat een groep mensen. Ze vroegen of ik voetbal kwam kijken. “Ja”, zei ik. En een gejuich klonk op. “Kom je echt naar ons kijken?” Vrolijkheid alom. Het was het damesteam met supporters.
Er bleek dus eerst een wedstrijd te zijn van het damesteam. Het team van de tegenstanders was er nog niet. Geen enkele reden voor paniek of onrust was er te zien.

Iets na twee uur was ik dus richting voetbalveld vertrokken, denkend dacht dat ik goed rekening hield met een wat vertraagde start van de wedstrijd….
Ongeveer 1,5 uur later: de aftrap van de wedstrijd van de dames.
In de tussentijd waren er meer mensen richting het veld gekomen en was het levendig langs het veld. Publiek -ook ik- stond net niet in het veld.
De herenteams waren ook zo’n beetje aanwezig en moesten natuurlijk nog wel hun wedstrijd spelen. Als ze rond 4 uur begonnen zou het geen probleem, konden ze klaar zijn voor het goed aan het schemeren is. Dat betekende dus dat de dames het veld moesten ruimen: hun wedstrijd werd verplaatst naar een andere locatie.

Met verbazing en -vooral- veel plezier en goede ontmoetingen met mensen rond het veld heb ik de middag doorgebracht. Rond 5 uur vertrok ik. De heren waren toen ongeveer een kwartiertje bezig. Nadat de dames waren vertrokken verzamelde het herenteam. Natuurlijk was er nog voldoende tijd om om te kleden, teambespreking te houden en een teamfoto te maken.
De tegenstander stond al zeker een kwartier op het veld en de scheidsrechter had al een keer of 5 op het fluitje geblazen om beide teams op het veld te krijgen. Onrust, paniek? Nee. Waarom?

Een van de mensen aan de kant zag m’n horloge en vond het mooi. Hij legde me uit dat we  verschillend omgaan met het concept tijd. En zo is het.

When we were in Zimbabwe, I was invited to a soccergame for the Howgate team on Saturday afternoon. The match was scheduled for 2:00 PM. So, I headed to the pitch just after 2:00 PM.

When I arrived at the pitch, I found it suspiciously quiet. Was I in the right place? Yes, I was. There was a group of people there. They asked if I was there to watch the soccer. "Yes," I said. And a cheer went up. "Are you really coming to watch us?" Joy reigned. It was the women's team with supporters.

So, it turned out there was a women's team match first. The opposing team hadn't arrived yet. There was no reason for panic or unrest.

So, just after 2:00 PM, I headed to the pitch, thinking I'd factored in a slightly delayed start to the match…

About an hour and a half later: kickoff for the women's match.

Meanwhile, more people had gathered at the pitch, and the area around it was lively. The spectators—including me—were practically absent from the field.

The men's teams were also practically present and, of course, still had to play their match. If they started around 4 p.m., it wouldn't have been a problem; they could be finished before dusk. This meant the women's team had to vacate the field: their match was moved to another location.

I spent the afternoon amazed, and above all, enjoying the game and meeting people around the field. I left around 5 p.m. The men had been playing for about fifteen minutes by then. After the women left, the men's team assembled. Of course, there was still plenty of time to change, have a team meeting, and take a team photo.

The opponent had already been on the field for at least fifteen minutes, and the referee had already blown the whistle about five times to get both teams on the field. Unrest, panic? No. Why?

One of the people on the sidelines saw my watch and liked it. He explained to me that we have different perspectives on the concept of time. And so it is.

Schrijfwedstrijd

 

Op Howgate secondary school zijn er ook zorgen over het smartphonegebruik door de leerlingen. Over een verbod op school gaat het nog niet, want nog lang niet alle leerlingen hebben een smartphone. Laptops en computers zijn in sommige gezinnen aanwezig. Meer niet dan wel. Ze hebben en zien lang niet alle mooie en minder mooie kanten van de digitale wereld zoals we het hier kennen.

De leerlingen worden wel uitgenodigd om mee te doen aan een internationale wedstrijd voor het schrijven van een brief. Het is een jaarlijkse wedstrijd. Het onderwerp van dit jaar: Schrijf een brief aan een vriend over waarom menselijke verbinding relevant is in de digitale tijd.
Aan de wedstrijd mogen leerlingen t/m 15 jaar deelnemen.

Het is niet direct een onderwerp dat heel dicht bij de leefwereld en belevingswereld ligt van de leerlingen op de landelijke scholen.

Ik hoop dat veel leerlingen de uitdaging aangaan! En een uitdaging is het. Nog los van de beperkte aanwezigheid van digitale middelen. Veel leerlingen hebben ook nog eens moeite met schrijven in het engels.

Waar ik me vaak wel over verbaas is hoeveel verstand ze hebben van menselijk contact. Op dat punt zou het appeltje-eitje moeten zijn!

----------

At Howgate Secondary School, there are also concerns about smartphone use by students. A ban on smartphones isn't on the agenda yet, as not all students have a smartphone. Laptops and computers are available in some families, but more often than not. They don't have, and don't see, all the positive and negative aspects of the digital world as we know it here.

Students are invited to participate in an international letter-writing competition. It's an annual competition. This year's topic: Write a letter to a friend about why human connection is relevant in the digital age.

Students up to the age of 15 are welcome to participate.

It's not exactly a topic that resonates with the lives and experiences of students in rural schools.

I hope many students will take up the challenge! And it is a challenge. Not to mention the limited availability of digital resources. Many students also struggle with writing in English.

What often surprises me is how much they understand about human connection. At that point, it should be a piece of cake!

Money, money, money!

Wat een fantastische week deze week!

De inzameling via GoFundMe loopt niet heel goed. Misschien moet ik die maar stopzetten binnenkort, want een actie die niet loopt trekt weinig andere mensen aan die bereid zijn aan de actie mee te doen. Zo werkt het nu eenmaal. Op de markt kopen mensen vaak ook bij het kraam waar anderen iets aan het kopen zijn. En als je uit eten gaat, kijk je ook of er al mensen in het restaurant zitten. Daar ga jij ook naar binnen. Niet naar het restaurant waar (nog) niemand zit.

Bijzonder is dat ik deze week van twee mensen een bijdrage ontving. Het geld werd rechtstreeks overgemaakt. Zo bekeken is het delen van de actie en het doel zeer zeker toch de moeite waard!

We gaan het geld goed besteden. Een deel zal besteed worden aan bijlessen van leerlingen die in juni alsnog hun O-level diploma willen halen. Zo snijdt het mes ook nog eens aan twee kanten: de leerlingen hebben een tweede kans en de leerkrachten de mogelijkheid wat bij te verdienen.

Ik ben een dankbaar en blij mens! 

Op GoFundMe vind je de inzamelingsactie hier

Regenseizoen

 De seizoenen in Zimbabwe zijn net andersom: is het bij ons zomer, dan is het daar winter. In de periode november-februari is het regenseizoen. Vanaf eind oktober vallen er buien en in december/januari kan het veel regenen. Dit seizoen is er veel water gevallen. Dit leidt tot problemen: stukken weg zijn overstroomd en soms ook weggespoeld.
En het is niet goed voor de oogst. Dat raakt heel veel mensen. Kleine boeren en de mensen die een stukje land hebben en daar maïs op telen. Maïs is een heel belangrijke voedselbron in Zimbabwe. Het wordt gebruikt voor maispap -sadza- en andere gerechten met mais. 
De hoeveelheid regen die is gevallen is niet goed voor de oogst. De opbrengst zal beperkt zijn waardoor de nodige mensen misschien niet genoeg kunnen telen om voor zichzelf en hun gezinnen te gebruiken. Ze zullen bij moeten kopen en de prijzen zullen hoger zijn omdat het aanbod kleiner is.

Naast mais worden ook pinda's verbouwd/geteeld: groundnuts. Ook dat zal minder zijn.
Je ziet de groundnuts overal: in winkels, op markten en langs de weg. Puur natuur en gezouten. En verwerkt tot pindakaas. Heerlijk!

Zie bijvoorbeeld ook  https://agriculture.co.zw/2025/09/22/zimbabwe-faces-challenging-2025-26-rainfall-season/

Mooi resultaat!!

 Vorig jaar deden de eerste leerlingen van Howgate examen voor het O-level. Vorige week werden de resultaten bekend gemaakt. In de app zag ik verschillende 'cijferlijsten' langskomen. Het zijn niet echt cijferlijsten, want in Zimbabwe wordt gescoord met letters. De A is het hoogst en dan zakt het. Ik weet niet precies hoe evr het gaat.

Landelijk is het slagingspercentage voor schooljaar 2025 35%. Dat is bi8jna 2% hoger dan in 2024. Op Howgate ligt het op 31,46%. Dat is een heel mooi resultaat voor een eerste examenjaar! Het team van de school is dan ook heel tevreden.

Nog niet  alle leerlingen weten hun cijfers, want sommigen moeten nog een deel van schoolgeld betalen van laatste termijn.
Voor degenen die het wel weten is nu ECHT de vraag: wat nu? Wat gaat mijn volgende stap zijn? Wat wil ik en wat kan er? Sommigen hebben dat al helemaal in beeld. Voor anderen is het (pas) nu realiteit.

Last year, the first Howgate students took their O-level exams. The results were announced last week. I saw various "grade lists" appearing in the app. They aren't really grade lists, because in Zimbabwe, they're graded with letters. An A is the highest, and then you drop. I don't know exactly how it works.

Nationally, the pass rate for the 2025 school year is 35%. That's almost 2% higher than in 2024. At Howgate, it's 31.46%. That's a very good result for a first-year exam! The school team is therefore very pleased.

Not all students know their grades yet, because some still have to pay part of their final tuition.

For those who do know, the REAL question is: what now? What's my next step? What do I want, and what are the possibilities? Some already have a clear picture of it. For others, it's (only) now becoming a reality.

Happy birthday!!

Vandaag is een bijzondere dag: madam Tendai Kaunye, wiskundedocente op Howgate secondary school, viert haar 50ste verjaardag. HARTELIJK GEFELICITEERD!!

Net als hier ben je ook in Zimbabwe op je 50e niet klaar met leren en ontwikkelen. Veel docenten volgen aanvullende studie. Dat doen ze in de maanden dat er geen school is. Mrs. Kaunye dus ook. Eind vorig jaar heeft ze examens gedaan en ze hoopt dat het allemaal goed is gegaan. Pas als ze het volledige les- en examengeld heeft betaald, kan ze haar resultaten zien.

Omdat ze schoolgaande kinderen heeft, moet zij even wachten met betalen. De school van de kinderen heeft voorrang. De oudste zit op de universiteit, de middelste op de middelbare school en de jongste op de basisschool. Ze wonen bij haar man in Harare. Zij is dus ook een van de docenten die in de weekenden naar huis reist.
Op de foto zie je haar met haar 3 kinderen.

Naast de vakinhoudelijke ontwikkeling zou ze graag middelen hebben om te investeren in land en landbouw. Het verbouwen van groenten en andere gewassen biedt goede financiele mogelijkheden.

Ambitie is mooi! Daarnaast is er het dagelijks leven en de dagelijkse realiteit. Die realiteit is dat er weinig geld is en dat er mensen zijn die nog minder goed af zijn. Dus als je een goede oogst hebt dan deel je dat. Zij en haar gezin hebben zo'n 15 gezinnen geholpen met het delen van hun kolenoogst. Zo had iedereen genoeg voedsel voor de feestdagen. 

Ik wens haar en haar familie een geweldig mooie dag vandaag!

Today is a special day: Mrs. Tendai Kaunye, a math teacher at Howgate Secondary School, is celebrating her 50th birthday. CONGRATULATIONS!!

Just like here, in Zimbabwe, learning and development aren't finished at 50. Many teachers pursue additional studies during the months when there's no school. Mrs. Kaunye is no exception. At the end of last year, she took her exams and hopes everything went well. She can only see her results once she has paid the full tuition and exam fees.

Because she has school-age children, she has to wait a while to pay. The children's education has priority. The eldest is in university, the middle one in secondary school, and the youngest in primary school. They live with her husband in Harare. So she is also one of the teachers who travels home on weekends.

In the photo, you see her with her three children.

Besides professional development, she would like to have resources to invest in land and agriculture. Growing vegetables and other crops offers good financial opportunities.

Ambition is great! Then there's the daily grind and the reality of everyday life. That reality is that money is scarce and there are people who are even less fortunate. So, if you have a good harvest, you share it. She and her family helped about 15 families by sharing their cabbage harvest. This way, everyone had enough food for the holidays.

I wish her and her family a wonderful day today!